GENEL EMİR 2026/03
29.09.2026
TARIM ARAZİLERİ VE MERALARDA İZİNSİZ YAPILAŞMA, KAZI, DOLGU VE TARIM
ARAZİLERİNİN BOZULMASINA YÖNELİK FAALİYETLERİNİN ÖNLENMESİNE DAİR
GENEL EMİR
Amaç;
Madde 1
(1) Bu Genel Emrin amacı; Adıyaman ili sınırları içerisinde bulunn tarım arazileri ve meraların korunması, tarım arazilerinin tarımsal üretim amacı dışında kullanılmasının, izinsiz yapılaşma, kazı, dolgu, hafriyat, arazi tesviyesi ve benzeri faaliyetlerle tarımsal niteliğinin ve toprak bütünlüğünün bozulmasının önlenmesi, meydana gelen bozulmaların zamanında tespit edilmesi ve sorumlularının belirlenerek ilgili mevzuat kapsamında gerekli iş ve işlemlerin etkin, hızlı ve koordineli bir şekilde yürütülmesini sağlamaktır.
Kapsam;
Madde 2
(1) Bu Genel Emir; Adıyaman ili ve ilçeleri sınırları içerisinde bulunan tarım arazilerinde gerçekleştirilen;
a) İlgili mevzuat kapsamında gerekli izinler alınmadan yapılan yapılaşma ve yapı faaliyetlerini,
b) Tarım arazisinin toprak yapısını ve tarımsal üretim kabiliyetinin bozacak niletikteki izinsiz kazı faaliyetlerini,
c)Toprak, hafriyat, moloz, taş, kaya ve benzeri malzemlerin tarım arazilerine izinsiz olarak dökülmesi, serilmesi veya taşınması suretiyle gerçekleştirilen dolgu faaliyetlerini,
ç) Tarım arazisinin kotunun değiştirilmesi, arazi tesviyesi yapılması veya doğal yapısının değiştirilmesine yönelik faaliyetleri,
d)Tarım arazilerinin izinsiz olarak tarım dışı amaçla kullanılmasına yönelik diğer faaliyetleri,
e)4342 sayılı Mera Kanunu kaosamında bulunan mera, yaylak, kışlak, umuma ait çayır ve otlaklarda tahsis amacı dışında kullanım, izinsiz yapılaşma, kazı, dolgu, hafriyat, yol açma, sürme, işgal ve tecavüz faaliyetlerini,
f) Mera, yaylak ve kışlaklara yönelik işgal ve tecavüzlerin tespiti, sorumlularının belirlenmesi ve ilgili mevzuat kapsamında gerekli işlemlerin yapılmasını,
g)Tespit edilen işgal ve tecavüzlerin ilgili kurumlara ivedilikle bildirilmei ve gerekli idari işlemlerin koordineli şekilde yürütülmesini, kapsar.
Dayanak;
Bu Genel Emir; 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 9 uncu maddesinin (C), (Ç) ve (E) bentleri, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunun 32. ve 42. maddesi, 4342 msayılı Mera Kanunu, 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154 ve 184 üncü maddesi, 442 sayılı Köy Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Genel Esaslar;
Madde 3
(1) Tarım arazilerinin ve meraların korunması, yalnızca tarımsal üretimin devamlılığı açısından değil; toprağın, çevrenin, doğal kaynakların ve gelecek nesillerin kullanım hakkının korunması bakımından da kamu yararı taşımaktadır.
(2) Mera ve tarım arazilerinde gerçekleştirilen izinsiz yapılaşma, kaı, dolgu, hafriyat ve benzeri faaliyetler, arazinin tarımsal üretim ve hayvancılık kabiliyetini azaltmakta, toprağın doğal yapısını bozmakta ve tarımsal amaçla kullanılabilecek alanların geri dönüşü mümkün olmayacak şekilde kaybedilmesine neden olabilmektedir.
(3) Bu nedenle mera ve tarım arazilerinin bozulmasına neden olan faaliyetlerin yalnızca tespit edilmesi yeterli olmayıp bozulmaya neden olan gerçek kişi veya kişilerin, tüzel kişilerin ve faaliyeti gerçekleştirilen diğer sorumluların tespit edilmesi büyük önem arz etmektedir.
(4) Mera ve tarım arazisinin kim veya kimler tarafından, hangi amaçla, hangi araç, iş makinesi veya ekipman kullanılarak ve ne şekilde bozulduğunun belirlenmesi; ilgili kurumlarca uuygulanacak idari işlemlerin doğru kişiye yöneltilmesi, kamu düzeninin sağlanması mera ve tarım arazilerinin etkin şekilde korunması bakımından esas teşkil eder.
Jandarma ve Emniyet Birimlerince Yapılacak Tespitler;
Madde 4
(1) Adyaman İl Jandarma Komutanlığı ve Adıyaman İl Emniyet Müdürlüğü; görev ve sorumluluk bölgelerinde tarım arazilerinde izinsiz yapılaşma, kazı, dolgu, hagriyat, arazi tesviyesi veya tarım arazisinin bozulması ile mera, yaylak ve kışlaklar ile diğer alanlarda tespit edilen ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılaşmalara neden olabilecek faaliyetlerin tespit edilmesine yönelik gerekli kontrolleri yapacaktır. 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 7. Maddesi ile 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun Ek. 4. Maddesi gereğince mülki görevleri kapsamında ruhsatat aykırı yapıların yapılmasına müsaade etmeyerek bu tür yapıları gördüğü andan tutanak tıtarak ilgili
kurumlara intikal ettireceklerdir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154 ve 184 üncü maddesi ve ilgili mevzuat kapsmında suç şüphesi bulunması halinde, adli mercilerle gerekli koordinasyon sağlanarak ilgili adli ve idari iş ve işlemler yürütülecek ve sonuçlarından ilgili kurumlara bilgi verilecektir.
(2) Jandarma ve Emniyet birimlerince yapılan kontrollerde;
(a) Faaliyetin gerçekleştirildiği mera ve tarım arazisinin açık konumu ile mümkün olması halinde ada ve parsel bilgilerinin,
(b) Mera ve tarım arazisinde gerçekleştirilen faaliyetin niteliğinin,
(c) Yapı, kazı, dolgu, hafriyati arazi tesviyesi veya diğer faaliyetin kapsamının,
(ç) Faaliyetin ne zamandan beri devam ettiğinin veya gerçekleştirildiğinin,
(d) Mera ve Tarım arazisinin bozulmasına neden olan kişi veya kişilerin kimlik bilgilerinin,
(e)Faaliyetin bir gerçek veya tüzel kişi adına gerçekletirilip gerçekleştirilmediğinin,
(f) Faaliyette kullanılan iş makineleri, araçlar ve diğer ekipmanların tespit edilmesi ve mümkün olması halinde araçların plaka bilgilerinin,
g)Faaliyeti gerçekleştirilen yaptıran organize eden veya fiilen yöneten kişi veya kişilerin,
ğ) Faaliyetin kimin talimatı, bilgisi veya organizasyonu dahilinde gerçekleştirildiğine ilişkin mevcut bilgi ve delillerin,
h) Faaliyet alanının fotoğraf ve gerektiğinde video görüntülerinin, tespit edilemsine ve kayıt altına alınmasına azami özen gösterilecektir.
(3) Faaliyetin iş makinesi veya aracın sahibi, işleteni, sürücüsü ve faaliyeti gerçekleştirilen diğer kişilerin tespitine yönelik gerekli tespit ve araştırma işlemleri yürütülecektir.
(4) Faaliyeti gerçekleştirilen kişi veya kişilerin olay yerinde bulunmaması halinde; mevcut kamera kayıtları, tanık beyanları, araç ve iş makinesi bilgileri, fotoğraf ve video kayıtları, çevre araştırması ve mevzuatın izin verdiği diğer bilgi ve belgelerden yararlanılarak sorumluların belirlenmesine yönelik gerekli araştırma ve tespit işlemleri yürütülecektir.
(5) Yapılan tespitler, mümkün olduğunca olayın tüm unsurlarını ortaya koyacak şekilde tutanak altına alınacak; tespit tutanağına mevcut fotoğraf, video, araç vr iş makinesi bilgileri ile diğer bilgi ve belgeler eklenecektir.
Tespitlerin ilgili Kurumlara Bildirilmesi;
Madde 5
(1) Adıyaman İl Jandarma Komutanlığı ve Adıyaman İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan tespitler, düzenlenen tutanak ve elde edilen biilgi ve belgelerle birlikte, işlemlerin yürütülmesi amacıyla görev ve yetki alanlarına göre;
a)İlgili Kaymakamlığa
b)Adıyaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne,
c)Adıyaman Belediyesine, İlçe ve Belde Belediyelerine
ç)Adıyaman İl Özel İdaresine,
d)Adıyaman Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüüne,
e)DSİ 203. Şube Müdürlüğüne
f)Adıyaman Ticaret İl Müdürlüğüne
g)Cumhuriyet Savcılığına
ivedilikle gönderilcektir.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce Yapılacak İşlemler;
Madde 6
(1)Adıyaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, kendisine intikal ettirilen tespit ve bildirimleri 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında değerlenirilecektir.
(2) Tarım arazisinin niteliği, yapılan faaliyetin tarım arazisine etkisi ve ilgili mevzuat kapsamında yapılması gereken işlemler yönünden gerekli inceleme ve değerlendirmeler yapılacaktır.
(3) Yapılan değerlendirme sonucunda, fiilin 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında olduğunun tespit edilmesi halinde, Kanunun 21 inci maddesi ve ilgili diğer hükümleri kapsamında gerekli idari iş ve işlemler yürütülecektir.
(4) 5403 sayılı Kanunun 21. Maddesinin 5. Fıkrasındaki '' Bu Kanun uyarınca izin alınmadan yapılmış her türlü yapı ve tesise, ilgili idareler, kurum ve kuruluşlar tarafından elektrik, su ve doğalgaz gaz bağlantısı ve abonelikleri tesis edilmez. Bu fıkraya aykırı davranan idare, kurum ve kuruluşlara her abone basına yüz bin Türk lirası idari para cezası verilir. İdari para cezasının tebliğinden itibaren aboneliğin otuz gün içerisinde iptal edilmemesi halinde aboneliğin devam ettği her ay için ayrıca yüz bin Türk lirası idari para cezası verilir'' hükmü doğrultusunda gerekli işlemler uygulanacaktır.
(5) 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında mera, yaylak ve kışlaklara yönelik işgal, tecavüz ve mevzuata aykırı kullanımların tespiti ve önlenmesine ilişkin gerekli işlemler yürütülecek; 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilytliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hkkında Kanun kapsamında İl İdare Kurulu veya İlçe İdare Kurulunun görev ve yetkisine giren hallerde, düzenlenen tespit tutanakları ve ilgili dosyalar yetkili kurula sunulacak ve kurulca alınan kararlar doğrultusunda gerekli işlemler uygulanarak sonuçlandırılacaktır.
Belediye ve Özel İdaresince Yapılacak İşlemler;
Madde 7
(1) Adıyaman Belediyesi, İlçe Belediyeleri ile ilgili Belde Belediyeleri ve Adıyaman İl Özel İdaresi, görev, yetki ve sorumluluk alanlarına giren yerlerde kendilerine intikal ettirilen tespitleri 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilili diğer mevzuat hükümleri kapsmında değerlendirilecektir.
(2) 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32 ve 42'inci maddeleri kapsamında ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapıların tespit edilerek ühürlenmesi ve inşaat faaliyetlerinin durdurulması, gerekli idari yaptırım ve yıkım işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yerine getirektir.
(3) Tespit edilen yapılaşmanın ruhsat, izin ve imar mevzuatına uygun olup olmadığı incelenecek; mevzuata aykırılığın tespiti halinde ilgili mevzuat kapsamında gerekli iş ve işlemler yürütülecektir.
Çevre , Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce Yapılacak İşlemler;
Madde 8
(1)Adıyaman Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdülüğü, kendisine intikal ettirilen tespitleri 3194 sayılı İmar Kanunu, 7579 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirilecektir.
(2) 7579 sayılı Kanun ile 3194 ve 4708 sayılı Kanunlarda yapılan düzenlemeler kapsamında; kaçak veya ruhsatsız yapılara beton temin eden beton üreticileri ilgili mevzuat uyarınca denetlenecek, mevzuata aykırılığın tespiti halinde 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca 500.000 TL ( bu miktar her yıl belirlenen yeniden değerlendirme oranına göre yeniden düzenlenir) idari para cezası dahil öngörülen tüm idari yaptırımlar uygulancaktır.
