GENEL EMİR 2026/03
29.09.2026
TARIM ARAZİLERİ VE MERALARDA İZİNSİZ YAPILAŞMA, KAZI, DOLGU VE TARIM
ARAZİLERİNİN BOZULMASINA YÖNELİK FAALİYETLERİNİN ÖNLENMESİNE DAİR
GENEL EMİR
Amaç;
Madde 1
(1) Bu Genel Emrin amacı; Adıyaman ili sınırları içerisinde bulunn tarım arazileri ve meraların korunması, tarım arazilerinin tarımsal üretim amacı dışında kullanılmasının, izinsiz yapılaşma, kazı, dolgu, hafriyat, arazi tesviyesi ve benzeri faaliyetlerle tarımsal niteliğinin ve toprak bütünlüğünün bozulmasının önlenmesi, meydana gelen bozulmaların zamanında tespit edilmesi ve sorumlularının belirlenerek ilgili mevzuat kapsamında gerekli iş ve işlemlerin etkin, hızlı ve koordineli bir şekilde yürütülmesini sağlamaktır.
Kapsam;
Madde 2
(1) Bu Genel Emir; Adıyaman ili ve ilçeleri sınırları içerisinde bulunan tarım arazilerinde gerçekleştirilen;
a) İlgili mevzuat kapsamında gerekli izinler alınmadan yapılan yapılaşma ve yapı faaliyetlerini,
b) Tarım arazisinin toprak yapısını ve tarımsal üretim kabiliyetinin bozacak niletikteki izinsiz kazı faaliyetlerini,
c)Toprak, hafriyat, moloz, taş, kaya ve benzeri malzemlerin tarım arazilerine izinsiz olarak dökülmesi, serilmesi veya taşınması suretiyle gerçekleştirilen dolgu faaliyetlerini,
ç) Tarım arazisinin kotunun değiştirilmesi, arazi tesviyesi yapılması veya doğal yapısının değiştirilmesine yönelik faaliyetleri,
d)Tarım arazilerinin izinsiz olarak tarım dışı amaçla kullanılmasına yönelik diğer faaliyetleri,
e)4342 sayılı Mera Kanunu kaosamında bulunan mera, yaylak, kışlak, umuma ait çayır ve otlaklarda tahsis amacı dışında kullanım, izinsiz yapılaşma, kazı, dolgu, hafriyat, yol açma, sürme, işgal ve tecavüz faaliyetlerini,
f) Mera, yaylak ve kışlaklara yönelik işgal ve tecavüzlerin tespiti, sorumlularının belirlenmesi ve ilgili mevzuat kapsamında gerekli işlemlerin yapılmasını,
g)Tespit edilen işgal ve tecavüzlerin ilgili kurumlara ivedilikle bildirilmei ve gerekli idari işlemlerin koordineli şekilde yürütülmesini, kapsar.
Dayanak;
Bu Genel Emir; 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 9 uncu maddesinin (C), (Ç) ve (E) bentleri, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunun 32. ve 42. maddesi, 4342 msayılı Mera Kanunu, 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154 ve 184 üncü maddesi, 442 sayılı Köy Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Genel Esaslar;
Madde 3
(1) Tarım arazilerinin ve meraların korunması, yalnızca tarımsal üretimin devamlılığı açısından değil; toprağın, çevrenin, doğal kaynakların ve gelecek nesillerin kullanım hakkının korunması bakımından da kamu yararı taşımaktadır.
(2) Mera ve tarım arazilerinde gerçekleştirilen izinsiz yapılaşma, kaı, dolgu, hafriyat ve benzeri faaliyetler, arazinin tarımsal üretim ve hayvancılık kabiliyetini azaltmakta, toprağın doğal yapısını bozmakta ve tarımsal amaçla kullanılabilecek alanların geri dönüşü mümkün olmayacak şekilde kaybedilmesine neden olabilmektedir.
(3) Bu nedenle mera ve tarım arazilerinin bozulmasına neden olan faaliyetlerin yalnızca tespit edilmesi yeterli olmayıp bozulmaya neden olan gerçek kişi veya kişilerin, tüzel kişilerin ve faaliyeti gerçekleştirilen diğer sorumluların tespit edilmesi büyük önem arz etmektedir.
(4) Mera ve tarım arazisinin kim veya kimler tarafından, hangi amaçla, hangi araç, iş makinesi veya ekipman kullanılarak ve ne şekilde bozulduğunun belirlenmesi; ilgili kurumlarca uuygulanacak idari işlemlerin doğru kişiye yöneltilmesi, kamu düzeninin sağlanması mera ve tarım arazilerinin etkin şekilde korunması bakımından esas teşkil eder.
Jandarma ve Emniyet Birimlerince Yapılacak Tespitler;
Madde 4
(1) Adyaman İl Jandarma Komutanlığı ve Adıyaman İl Emniyet Müdürlüğü; görev ve sorumluluk bölgelerinde tarım arazilerinde izinsiz yapılaşma, kazı, dolgu, hagriyat, arazi tesviyesi veya tarım arazisinin bozulması ile mera, yaylak ve kışlaklar ile diğer alanlarda tespit edilen ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılaşmalara neden olabilecek faaliyetlerin tespit edilmesine yönelik gerekli kontrolleri yapacaktır. 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 7. Maddesi ile 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun Ek. 4. Maddesi gereğince mülki görevleri kapsamında ruhsatat aykırı yapıların yapılmasına müsaade etmeyerek bu tür yapıları gördüğü andan tutanak tıtarak ilgili
kurumlara intikal ettireceklerdir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154 ve 184 üncü maddesi ve ilgili mevzuat kapsmında suç şüphesi bulunması halinde, adli mercilerle gerekli koordinasyon sağlanarak ilgili adli ve idari iş ve işlemler yürütülecek ve sonuçlarından ilgili kurumlara bilgi verilecektir.
(2) Jandarma ve Emniyet birimlerince yapılan kontrollerde;
(a) Faaliyetin gerçekleştirildiği mera ve tarım arazisinin açık konumu ile mümkün olması halinde ada ve parsel bilgilerinin,
(b) Mera ve tarım arazisinde gerçekleştirilen faaliyetin niteliğinin,
(c) Yapı, kazı, dolgu, hafriyati arazi tesviyesi veya diğer faaliyetin kapsamının,
(ç) Faaliyetin ne zamandan beri devam ettiğinin veya gerçekleştirildiğinin,
(d) Mera ve Tarım arazisinin bozulmasına neden olan kişi veya kişilerin kimlik bilgilerinin,
(e)Faaliyetin bir gerçek veya tüzel kişi adına gerçekletirilip gerçekleştirilmediğinin,
(f) Faaliyette kullanılan iş makineleri, araçlar ve diğer ekipmanların tespit edilmesi ve mümkün olması halinde araçların plaka bilgilerinin,
g)Faaliyeti gerçekleştirilen yaptıran organize eden veya fiilen yöneten kişi veya kişilerin,
ğ) Faaliyetin kimin talimatı, bilgisi veya organizasyonu dahilinde gerçekleştirildiğine ilişkin mevcut bilgi ve delillerin,
h) Faaliyet alanının fotoğraf ve gerektiğinde video görüntülerinin, tespit edilemsine ve kayıt altına alınmasına azami özen gösterilecektir.
(3) Faaliyetin iş makinesi veya aracın sahibi, işleteni, sürücüsü ve faaliyeti gerçekleştirilen diğer kişilerin tespitine yönelik gerekli tespit ve araştırma işlemleri yürütülecektir.
(4) Faaliyeti gerçekleştirilen kişi veya kişilerin olay yerinde bulunmaması halinde; mevcut kamera kayıtları, tanık beyanları, araç ve iş makinesi bilgileri, fotoğraf ve video kayıtları, çevre araştırması ve mevzuatın izin verdiği diğer bilgi ve belgelerden yararlanılarak sorumluların belirlenmesine yönelik gerekli araştırma ve tespit işlemleri yürütülecektir.
(5) Yapılan tespitler, mümkün olduğunca olayın tüm unsurlarını ortaya koyacak şekilde tutanak altına alınacak; tespit tutanağına mevcut fotoğraf, video, araç vr iş makinesi bilgileri ile diğer bilgi ve belgeler eklenecektir.
Tespitlerin ilgili Kurumlara Bildirilmesi;
Madde 5
(1) Adıyaman İl Jandarma Komutanlığı ve Adıyaman İl Emniyet Müdürlüğünce yapılan tespitler, düzenlenen tutanak ve elde edilen biilgi ve belgelerle birlikte, işlemlerin yürütülmesi amacıyla görev ve yetki alanlarına göre;
a)İlgili Kaymakamlığa
b)Adıyaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne,
c)Adıyaman Belediyesine, İlçe ve Belde Belediyelerine
ç)Adıyaman İl Özel İdaresine,
d)Adıyaman Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüüne,
e)DSİ 203. Şube Müdürlüğüne
f)Adıyaman Ticaret İl Müdürlüğüne
g)Cumhuriyet Savcılığına
ivedilikle gönderilcektir.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce Yapılacak İşlemler;
Madde 6
(1)Adıyaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, kendisine intikal ettirilen tespit ve bildirimleri 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında değerlenirilecektir.
(2) Tarım arazisinin niteliği, yapılan faaliyetin tarım arazisine etkisi ve ilgili mevzuat kapsamında yapılması gereken işlemler yönünden gerekli inceleme ve değerlendirmeler yapılacaktır.
(3) Yapılan değerlendirme sonucunda, fiilin 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında olduğunun tespit edilmesi halinde, Kanunun 21 inci maddesi ve ilgili diğer hükümleri kapsamında gerekli idari iş ve işlemler yürütülecektir.
(4) 5403 sayılı Kanunun 21. Maddesinin 5. Fıkrasındaki '' Bu Kanun uyarınca izin alınmadan yapılmış her türlü yapı ve tesise, ilgili idareler, kurum ve kuruluşlar tarafından elektrik, su ve doğalgaz gaz bağlantısı ve abonelikleri tesis edilmez. Bu fıkraya aykırı davranan idare, kurum ve kuruluşlara her abone basına yüz bin Türk lirası idari para cezası verilir. İdari para cezasının tebliğinden itibaren aboneliğin otuz gün içerisinde iptal edilmemesi halinde aboneliğin devam ettği her ay için ayrıca yüz bin Türk lirası idari para cezası verilir'' hükmü doğrultusunda gerekli işlemler uygulanacaktır.
(5) 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında mera, yaylak ve kışlaklara yönelik işgal, tecavüz ve mevzuata aykırı kullanımların tespiti ve önlenmesine ilişkin gerekli işlemler yürütülecek; 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilytliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hkkında Kanun kapsamında İl İdare Kurulu veya İlçe İdare Kurulunun görev ve yetkisine giren hallerde, düzenlenen tespit tutanakları ve ilgili dosyalar yetkili kurula sunulacak ve kurulca alınan kararlar doğrultusunda gerekli işlemler uygulanarak sonuçlandırılacaktır.
Belediye ve Özel İdaresince Yapılacak İşlemler;
Madde 7
(1) Adıyaman Belediyesi, İlçe Belediyeleri ile ilgili Belde Belediyeleri ve Adıyaman İl Özel İdaresi, görev, yetki ve sorumluluk alanlarına giren yerlerde kendilerine intikal ettirilen tespitleri 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilili diğer mevzuat hükümleri kapsmında değerlendirilecektir.
(2) 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32 ve 42'inci maddeleri kapsamında ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapıların tespit edilerek ühürlenmesi ve inşaat faaliyetlerinin durdurulması, gerekli idari yaptırım ve yıkım işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yerine getirektir.
(3) Tespit edilen yapılaşmanın ruhsat, izin ve imar mevzuatına uygun olup olmadığı incelenecek; mevzuata aykırılığın tespiti halinde ilgili mevzuat kapsamında gerekli iş ve işlemler yürütülecektir.
Çevre , Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce Yapılacak İşlemler;
Madde 8
(1)Adıyaman Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdülüğü, kendisine intikal ettirilen tespitleri 3194 sayılı İmar Kanunu, 7579 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirilecektir.
(2) 7579 sayılı Kanun ile 3194 ve 4708 sayılı Kanunlarda yapılan düzenlemeler kapsamında; kaçak veya ruhsatsız yapılara beton temin eden beton üreticileri ilgili mevzuat uyarınca denetlenecek, mevzuata aykırılığın tespiti halinde 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca 500.000 TL ( bu miktar her yıl belirlenen yeniden değerlendirme oranına göre yeniden düzenlenir) idari para cezası dahil öngörülen tüm idari yaptırımlar uygulancaktır.
(3)Hazine arazilerinde yapılan tespitlerde taşınmazın mülkiyet ve kullanım durumunun belirlenmesine yönelik gerekli incelmeler yapılarak, ilgili Hazine taşınmazları mevzuatı ile 7579 sayılı Kanun ve diğer ilgili mevzuat kapsamında gerekli iş ve işlemler yürütülecektir.
DSİ. 203. Şube Müdürlüğünce Yapılacak İşlemler;
Madde 9
1-Tarımsal amaçla kuyu açma ve kullanma izni verilen taşınmazlara ilişkin DSİ yada diğer Kurumlar tarafından yapılacak denetimlerde kuyunun izinlendirme amacı dışında kullanıldığının tespiti halinde Kuyu ruhsatı iptal edilecektir.
2-Tarımsal Amaçlı Kuyu Ruhsatı alanlara tarımsal amacı dışında kullanılmayacağına dair taahhütname alınacaktır.
Akedaş Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Adıyaman Bölge Müdürlüğünce Yapılacak İşlemler;
Madde 10
1-Tarımsal elektrik aboneliğinin konut, ticaret veya başka bir tarım dışı kullanım amacıyla kullanıldığının tespiti halinde ilgili elektrik şirketi kendi mevzuatları kapsamında değerlendirecek.
2-Tarımsal Amaçlı elektrik Aboneliği alanlara tarımsal amacı dışında kullanılmayacağına dair taahhütname alınacaktır. Abonelikler ile ilgili sorumluluk tamamen AKEDAŞ şirketine ait olacaktır.
Ticaret İl Müdürlüğünce Yapılacak İşlemler;
Madde 11
1-Mevzuata aykırı yapıların emlak işletmeleri tarafından satış, kiralama veya pazarlamaya konu edildiğinin tespiti halinde ilan ve işletmeye ilişkin işlemler yapılacaktır.
2-Ticaret İl Müdürlüğünce emlak işletmesinin yetki belgesi, taşınmazsahibi tarafından yetkilendirip yetkilendirilmediği ve ilanda taşınmazın imar,ruhsat ve fiili kullanım durumuna ilişkin yanıltıcı bilgi bulunup bulunmadığı ilgili mevzuat kapsamında inceleyecek mevzuatı kapsamınd işelm yürütülecektir.
3-İlanlarda pazarlanan kaçak veya izinsiz yapıların ''ruhsatlı'', ''izinli'', ''bağ evi'', ''hobi bahçesi'', ''konut'' veya benzeri ifadelerle gerçeğe aykırı veya yanıltıcı şekilde pazarlanması halinde mevzuatı dahilinde gerekli işlemleri yapacaktır.
Köy Muhtarlıklarınca Yapılacak İşlemler;
Madde 12
Köy muhtarları, köy sınırları içerisinde bulunan tarım arazileri ile mera, yaylak ve kışlakların mevzuata uygun şekilde kullanılmasının ve korunmasının sağlanmasına yönelik görevlerini yerine getireceklerdir.
1-Köy muhtarları; köy sınırları içerisinde bulunan tarım arazilerinde izinsiz veya mevzuata aykırı yapı, yapılaşma, dolgu, kazı ve benzeri faaliyetleri tespit etmeleri ile 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 19'uncu maddesi uyarınca; köy muhtarları, köy sınırları içerisinde bulunan mera, yaylak ve kışlakların ve bunlara ait sınır işaretlerinin korunmasından, tahsis amacına uygun kullanılmasının sağlanmasından sorumlu olup, bu alanlara yönelik herhangi bir işgal veya tecavüzü tespit etmeleri veya öğrenmeleri halinde durumu derhal ve yazılı olarak Valilik ya da ilgili Kaymakamlığa (Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğüne) bildirmekle yükümlüdürler.
2-Muhtarlar, bildirimlerinde olayın yerini, taşınmaın niteliğini, yapılan faaliyetin veya yapının türünü, ilgilisini ve mümkün olması halinde tarihini belirtecek; varsa fotoğraf ve diğer bilgi ve belgeleri bildirimlerine ekleyeceklerdir.
3-Köy muhtarları, köy tüzel kişiliğine ait veya köy sınırları içerisinde bulunan mera, yaylak ve kışlakların korunması konusunda mevzuattan kaynaklanan görevlerini yerine getirecek ve yetkili kamu görevlilerinin yapacağı inceleme ve denetimlerde gerekli kolaylığı sağlayacaklardır.
Kurumlar Arası Koordinasyon;
Madde 13
(1) Tarım arazilerinin korunmasına yönelik olarak Jandarma, Emniyet, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, ilgili Belediyeler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ve İl Özel İdaresi arasında etkin bir koordinasyon İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Vali Yarımcısı tarafından sağlanacaktır.
(2) Her kurum, kendigörev ve yetki alanına girmeyen ancak başka bir kurum görev alanına giren hususları gecikmeksizin ilgili kuruma bildirecektir.
(3) Gerekli görülmesi halinde ilgili kurumların katılımıyla müşterek denetim ve incelemeler yapılabilecektir.
(4)Kurumlar tarafından yapılan tespit ve işlemlerin birbirini tamamlayacak şekilde yürütülmesine, aynı olay hakkında farklı kurumlarca gerçekleştirilen işlemler arasında bilgi ve belge paylaşımının sağlanmasına özen gösterilecektir.
Denetimlerde Öncelik Verilecek Hususlar;
Madde 14
(1)Bu Genel Emir kapsamında gerçeleştirilecek denetimlerde;
a)Tarım ve mera arazilerinin mevcut durum tespiti
b)Arazide yapılan faaliyetin niteliğinin belirlenmesi,
c)Faaliyetin izinsiz olup olmadığının tespitine esas bilgi ve belgelerin elde edilmesi,
ç)Tarım arazisinin bozulmasına neden olan kişi veya kişilerin belirlenmesi,
d)Faaliyetin gerçekleştirilmesinde kullanılan araç, iş makinesi ve ekipmanların tespiti,
e)Faaliyetin gerçek veya tüzel kişi adına gerçekleştirilip geçekleştirilmediğinin belirlenmesi,
f)Olayın fotoğraf ve gerektiğinde video ile belgelendirilmesi,
g)Tespitlerin tutanak altına alınması,
öncelikli yerine getirilecektir.
Sorumluluk ve Yaptırım;
Madde 15
(1) Bu Genel Emir kapsamında tespit edilen fiiller hakkında, ilgili kurumlar tarafından kendi görev, yetk, ve sorumlulukları çerçevesinde tabi oldukları mevzuat hükümlerine göre gerekli idari ve diğer iş ve işlemler yürütülecektir.
(2) Bu Genel Emir kapsamında yapılacak işlemler, ilgili kurumların kendi mevzuatından doğan görev,yetki ve sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
Yürürlülük;
Madde 16-(1) Bu Genel Emir yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17-(1) Bu Genel Emir hükümlerini Adıyaman Valisi yürütür.
